هارون وهومن ( گروهى از پژوهشگران )
209
سفرنامه هاى خطى فارسى ( فارسى )
« لارين » ، از قراء خالصهء ديوان است . « مشكآباد » خالصه هم متّصل به « لارين » است . از رودخانهء « سياهرود » ، كه از « علىآباد » مىآيد ، زراعت مىشود . ده بسيار معتبرى است . سپرده به « ميرزا مقيم » ، لشكرنويس « مازندران » است . خود او هم در آنجا ديده شد . در حوالى « لارين » ، مردابى است [ كه ] در اوقات زمستان ، انواع و اقسام « مرغابىها » ، زياده از حد در آنجا جمع مىشوند . حالا هم خيلى بودند . امروز ، بعد از عبور از كنار « رود تالار » ، قدرى كه « 1 » راه رفتيم ، به كشتى بزرگ بادبانى ، كه از « آقا مير مؤمن مشهدسرى » بود ، رسيديم ، كه سال گذشته در دريا غرق و شكسته شده بود . بدنهء كشتى ، كه كنار دريا افتاده بود ، بسيار بزرگ بود . لنگر بزرگ آنرا با دكلها ، بيرون انداخته بودند . جمعى چادر زده ، مشغول حراست [ از ] آهنآلات كشتى بودند . « 2 » 3 روز قبل ، از قرار نوشتجات « سپهسالار اعظم » كه از « طهران » رسيده بود ، معلوم شد كه « موسيو نيكلا » ، مترجم سفارت « فرانسه » ، از مرض سكته مرده است . « موسيو نيكلا » ، تقريبا 35 سال در ايران بود و به سنّ كهولت رسيده بود . زبان فارسى را بسيار خوب حرف مىزد و مىخواند و مىنوشت . خلاصه ، از « مشهدسر » به اينطرف ، در كنار دريا ، اول آبادى « باقر تنگه » يا « باغتنگه » است ، كه يكى از محلّات قريهء « كالى » است ، و رودخانهء « ميررود » از اين محل گذشته ، به دريا مىريزد . و الى « لارين » ، 2 بلوك واقع است : اول . « يان سركلا » ، « 3 » متّصل به « مشهدسر » .
--> ( 1 ) . يك حرف نامفهوم در حاشيهء آن آمده ، كه هيچ ارتباطى هم به متن ندارد . ( 2 ) . « از رودخانهء تالار كه يك شعبه بزرگتر از شعبات ديگر است پل چوبى به روى او بسته بود ، گذشتم . كشتى شكستهاى ديدم كه 10 ماه قبل از مشهدسر باد او را برداشته ، به اينجا انداخته بود . خورده شده و 12 نفر ميان كشتى بودند ، صحيح و سلامت جان بهدر برده بودند . در همان توفان ، كشتى ديگر كه 150 نفر بودند به سمت غربى مشهدسر به زمين خورده بود ، جز 4 نفر كه از هلاكت نجات يافته بودند ، مابقى غرق درياى فنا گرديده بودند . و كشتى از آن « ميرزا مقيم » نام لارى است كه 4000 تومان خرج او كرده بود و بارش خشكهبار بود به جهت بادكوبه . جمعى مشغول كندن ميخ و آهنآلات كشتى بودند . » ( روزنامه اعتماد السلطنه ، 35 ) ( 3 ) . امروزه اينروستا به مركز بخش تبديل شده و يانهسر ناميده مىشود .